افزایش فشار داخل چشمی

به بیمارستان نگاه خوش آمدید. سپاس از اینکه به ما اعتماد دارید و این مرکز را برای درمان خود انتخاب نموده‌اید. مطالبی که پیش رو دارید با هدف آشنایی بیشتر شما با بیماری افزایش فشار داخل چشمی تهیه شده است. امید که افزایش آگاهی شما در پیشگیری و همچنین بهبود بیماری بیش از پیش مؤثر باشد.

افزایش فشار داخل چشمی چیست؟

این بیماری زمانی رخ می‌دهد که فشار داخل چشم بالاتر از حد طبیعی یعنی ۲۱ – ۸ میلی‌متر جیوه باشد. ۲۱ میلی‌متر جیوه بالاترین حد طبیعی فشار چشم است.

افزایش فشار داخل چشم به معنای آب سیاه نیست. آب سیاه یا گلوکوم یک بیماری چشمی است که اغلب همراه فشار بالای داخل چشمی می‌شود. در افراد مبتلا به افزایش فشار داخل چشمی، عصب بینایی طبیعی به نظر می‌رسد و هیچ نشانه‌ای از گلوکوم در آزمون میدان دید (که بخش محیطی میدان بینایی را معاینه می‌کند) دیده نمی‌شود. با این حال، افراد مبتلا به فشار بالای چشم مشکوک به گلوکوم در نظر گرفته می‌شوند؛ این افراد باید توسط یک چشم‌پزشک تحت نظر باشند تا مطمئن شوند که بیماری آن‌ها پیشرفت نمی‌کند.

فشار داخل چشمی با افزایش سن به‌تدریج افزایش می‌یابد، بنابراین علائم و تشخیص افزایش فشار داخل چشمی با افزایش سن (گلوکوم) نیز بیشتر دیده می‌شود.

در افراد سالم مایع شفافی به نام زلالیه در بخش قدامی چشم در گردش است. برای حفظ فشار ثابت، به‌طور مداوم مقدار کمی زلالیه تولید می‌شود و در همان حال مقدار برابری از این مایع از بخش قدامی چشم خارج می‌شود. این جریان مایع زلالیه از طریق کانال بسیار باریکی و به کمک شبکه پیچیده‌ای از سلول‌ها در یک منطقه از چشم به نام «زاویه» برقرار می‌شود. اگر از طریق این کانال زلالیه به درستی جریان نیابد یا تولید بیش از حد باشد، فشار مایع در چشم افزایش یافته و باعث فشار بالای داخل چشمی می‌شود.

ضربه به چشم مانند برخی از بیماری‌های چشمی می‌تواند منجر به افزایش فشار داخل چشم شود. برخی از داروها (مانند استروئیدها یا کورتون) نیز در بالا رفتن فشار داخل چشمی نقش دارند.

افرادی که در معرض بیشترین خطر برای این بیماری قرار دارند عبارتند از:

• افراد با سابقه خانوادگی فشار داخل چشمی بالا یا گلوکوم.
• مبتلایان به دیابت.
• افراد با سن بالای ۴۰ سال.
• مبتلایان به نزدیک‌بینی شدید.
• سابقه ضربه و عمل‌های قبلی چشمی.

علائم و تشخیص افزایش فشار داخل چشمی

فشار بالای داخل چشم معمولاً هیچ علامت و نشانه‌ای ندارد. از این رو، معاینات منظم توسط چشم پزشک بسیار اهمیت دارد. به عنوان بخشی از معاینات کامل چشم پزشکی، پزشک معالج معاینات لازم جهت اندازه‌گیری فشار چشم شمارا انجام می‌دهد تا اطمینان حاصل کند که گلوکوم ندارید.

آزمون‌هایی که برای تشخیص به کار می‌روند

آزمون تونومتری:

در این روش چشم‌پزشک با استفاده از یک ابزار به نام تونومتر فشار چشم شما را اندازه‌گیری می‌کند. در طی این آزمون چشم را با قطره بی‌حس می‌کنند. این وسیله میزان مقاومت قرنیه در برابر فشار را محاسبه می‌کند.

معاینه افتالموسکوپی:

چشم‌پزشک قادر است میزان آسیب عصب بینایی شما را با استفاده از افتالموسکوپ یا لنز ۹۰ ببیند. افتالموسکوپ وسیله‌ای است که داخل چشم را بزرگ‌تر نشان می‌دهد. با استفاده از قطره‌های چشمی گشادکننده، مردمک باز می‌شود تا پزشک دید دقیق‌تری داشته باشد و بتواند آسیب‌های احتمالی سر عصب بینایی را مشاهده کند.

آزمون گونیوسکوپی:

گونیوسکوپی امکان دیدن دقیق «زاویه» چشم را برای پزشک فراهم می‌کند. اگرچه پزشک قادر نیست زاویه تخلیه مایع زلالیه را در بررسی اتاقک قدامی به‌طور مستقیم ببیند، ولی با استفاده از عدسی‌های مخصوصی این بررسی امکان‌پذیر است که آیا شما به گلوکوم مبتلا هستید یا خیر، و اگر مبتلا هستید گلوکوم شما از چه نوعی است.

آزمون میدان بینایی (پریمتری):

این آزمون وجود نقاط سیاه را که یکی دیگر از نشانه‌های گلوکوم است مورد بررسی قرار می‌دهد. این آزمون با استفاده از یک ابزار کاسه‌ای شکل انجام می‌شود. هنگام گرفتن آزمون یکی از چشم‌ها بسته و چشم دیگر معاینه می‌شود. شما می‌نشینید و مستقیم به هدفی که روبرویتان قرار دارد نگاه می‌کنید. با ایجاد صدا توسط رایانه، نقاط نورانی به‌صورت تصادفی بر روی صفحه کاسه‌ای شکل پریمتری ظاهر می‌شود؛ سپس از شما خواسته می‌شود هر زمان که نور را مشاهده کردید یک دکمه را فشار دهید.

آزمون پاکی‌متری:

از آنجا که ضخامت قرنیه در ارزیابی فشار اندازه‌گیری شده تأثیر دارد، از پاکی‌متر برای اندازه‌گیری ضخامت قرنیه استفاده می‌شود.

OCT سر عصب:

تغییرات تخریبی گلوکوم را زودتر از آزمون میدان بینایی نشان می‌دهد.

درمان افزایش فشار داخل چشمی

نکته بسیار مهم این است که افراد مبتلا به فشار بالای چشم باید در ایام تعطیل و در صورت بروز موارد اورژانس و عدم دسترسی به پزشک، به‌طور کامل تحت نظر باشند تا از بروز عوارضی مانند کاهش دید و آسیب دائمی عصب بینایی جلوگیری شود.

• نظارت منظم: بر اساس نوع بیماری، پزشک معالج در اسرع وقت درمان را آغاز می‌کند و میزان فشار داخل چشم شما را به‌طور منظم اندازه‌گیری می‌کند.
• دارو درمانی: در موارد دیگر چشم‌پزشک شما ممکن است تصمیم بگیرد که برای کاهش فشار داخل چشم از دارو استفاده کند. قطره‌های چشمی می‌تواند فشار بالای داخل چشم را بهبود بخشد، اما مهم است که شما دقت لازم در مصرف داروها داشته باشید.
• جراحی: در برخی از موارد ممکن است پزشک شما بیش از یک دارو تجویز کند و یا به دلیل عدم کنترل فشار چشم، اعمال جراحی و در نهایت پیوند شانت یا دریچه احمد انجام شود.

دانلود بصورت فایل PDF

اطلاعات تماس و اورژانس

در ایام تعطیل و در صورت بروز موارد اورژانس و عدم دسترسی به پزشک معالج می‌توانید به بخش فوریت‌های شبانه روزی بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه مراجعه نمائید.